مشاوره دل آرام

عزت نفس

تعریف « عزت نفس »

عزت نفس یعنی :

احساس ارزشمند بودن که از طریق مجموعه افکار، عواطف ، احساسها و تجربه ها به دست می آید به نحوی که فرد خود را توانمند ، باکفایت و موفق می داند .

عزت نفس و خودباوری چگونه ایجاد می گردد :

عزت نفس و خودباوری از کودکی ، توسط والدین و اطرافیان شکل می گیرد و ایجاد می شود .

برای مثال :

اگر کودکی در محیط پر از ترس بزرگ شود ، می آموزد که بترسد و یا « اگر در محیط پر از تشویش بزرگ شود ، می آموزد که اعتماد کند ».

عزت نفس کودکان از نوع نگاه ، نگرش و رفتاری که دیگران نسبت به او دارند ، می تواند شکل بگیرد . رفتارهایی چون طرد ، عدم محبت ، عدم توجه ، غفلت ، جدی نگرفتن ، گوش ندادن ، عدم احترام ، تحقیر ، تمسخر ، سرزنش، تهدید ، مقایسه ، توجه به نکات منفی ، انتظارات بیش از حد و بدرفتاری باعث کاهش عزت نفس در کودک می شود .

از طرف دیگر رفتارهایی چون پذیرش ، احترام ، محبت ، توجه ، جدی گرفتن ، احساس ایمنی و انتظارات مناسب موجب افزایش عزت نفس در کودک می شود .


برای ایجاد « عزت نفس » در فرزندان بهتر است به آنها کمک نمائیم تا بیاموزند که :

هیچ انسانی شبیه دیگری نیست :

هیچکدام از انسان ها در طول تاریخ شبیه هم نبوده و نخواهند بود و به خود بگوید « هیچ کس شبیه من نیست ، من آنچه را که هستم دوست دارم و احساس خوبی نسبت به خودم دارم .»

به خودشناسی برسند :

نقاط ضعف و قوت خود را منطبق با واقعیات بشناسند و با شناختن خود ، خود رابهتر درک کرده و بپذیرند .

محدودیتها و توانمندیهای خود را بپذیرند :

نقاط ضعف خود را بدون نگرانی و ناراحتی پذیرفته و از آنها احساس گناه و شرمساری نکنند چون هیچ فردی نمی‌تواند انسانی کامل و به همه چیز دانا و به همه کاری توانا باشد و با آگاهی و پذیرش نقاط مثبت و ضعف خود احساس رضایت و خشنودی می کند .


راه های افزایش عزت نفس در کودکان و نوجوانان :

برای ایجاد احساس کفایت :

انتظارات بیش از حد از آنها نداشته باشیم .

توانایی های آنها را تشویق و تحسین نماییم .

کارها ، فعالیتها و عواطفشان را حمایت کنیم .

کمک نماییم که عملکردش را بهبود بخشیده و موفقیت را هر چند کوچک تجربه نماید .

برای ایجاد احساس مسئولیت :

تشویق کنیم تا ارتباط سالم اجتماعی با دوستان و اطرافیان برقرار کنند .

فرصتهایی را فراهم نماییم تا تجارب ، توانایی ها و موفقیتشان را با هم درمیان بگذارند .

با واگذاری تدریجی فعالیتها ، احساس مسئولیت و تعهد را در آنها پرورش دهیم .

برای ایجاد احساس پذیرش و محبت :

از مقایسه او با دیگران بپرهیزیم و او را به عنوان یک فرد بی نظیر و منحصر به فرد نگاه کنیم .

بدون قید و شرط او را بپذیریم تا احساس پذیرش درونی را در آنها تقویت کنیم .

کمک کنیم تا خود را قبول داشته و به خود اعتقاد پیدا کنند و احساس ایمنی را در آنها پرورش دهیم .

برای ایجاد احساس رضایت از ظاهر و خصوصیات جسمانی خود :

کمک کنیم تا نسبت به تفاوت های فردی خودشان در رشد جسمانی احساس راحتی و پذیرش نمایند . همانگونه که به توانایی آنها احترام می گذاریم به محدودیت های جسمانی آنها نیز احترام بگذاریم . به نیازهای جسمانی آنها مانند : خواب ، غذا ، سلامت و استراحت توجه جدی داشته باشیم .

در حفظ نظافت و نظم و تندرستی آنها را تشویق نماییم .

ورزش و عادات جسمانی سالم را در آنها تقویت کنیم .


نشانه های افراد با خودباوری زیاد :

فرد مستقل عمل می کند و مسئولیت پذیر است .

به پیشرفت هایش افتخار می کند .

به چالش های جدید و مشاغل تازه روی می آورد و ناکمی را به راحتی تحمل می کند .

نشانه های افراد با خودباوری کم :

احساس درماندگی می کند .

از موقعیت های جدید و تازه دوری می کند .

توانمندی های خود را دست کم می گیرد .

در ضعف های خود دیگران را سرزنش می کند .

راهکارهای مشاوره ای :

در کردار و گفتارمان محبت خود را نشان دهیم .

از فرزندانمان به صراحت تمجید کنیم .

وقتی روابط خوبی را با دیگران ایجاد می کنند آنان را تأیید کنیم . واگذاری مسئولیت به فرزندان کمکی است به فرزندانمان تا از فرآیند تصمیم گیری خویش آگاهی پیدا کنند .

مقالات مرتبط با این مطلب

عمر «بله عزیزم» مردان چقدر است؟

10 نشانه استرس کاری و راه های برطرف کردن آن

چه طوری دیگرانو تحت تاثیر قرار بدیم؟

چطور با افراد سوء استفاده گر و متخاصم برخورد کنید

منفي بافي ممنوع

اختلال ویژه یادگیری چیست؟ چرا گنج پنهان نامیده شده؟

امید

اعتیاد به شبکه های اجتماعی

راههای کنترل و مقابله با استرس